 |
Diş Taşı Temizliği Ve Kök Yüzeyi
Düzleştirme
Nedir?
Dişeti
hastalıklarının tedavileri arasındaki en yaygın ve koruyucu
yöntemdir. Diş taşı temizliğinde tartar ve plak olarak da
adlandırılan diş taşlarının uzaklaştırılır. Plak yapışkan
bir maddedir ve büyük çoğunluğu bakterilerden oluşur. Plağın
zaman içinde sertleşmesi ile diş taşları oluşur. Plak ve diş
taşları diş yüzeyine, özellikle de dişeti sınırının altında
bulunan kök yüzeyine tutunurlar. Plak pürüzlü yüzeye tutunma
eğiliminde olduğundan kök yüzeylerinin düzleştirilmesi
gerekir. Bu işlemde tüm diş taşları temizlenir ve kök yüzeyi
üzerindeki düzensizlikler giderilir.
Ne Zaman Uygulanır?
Dişeti hastalığına neden olan plak ve diş taşlarının
uzaklaştırılması için diş taşı temizliği ve kök yüzeyi
düzleştirme işlemleri yapılır. Hastalığın erken dönemlerinde
özellikler gingivitiste, durumun kontrol altına alınabilmesi
için bu tedavi yeterlidir. Ancak ileri düzeydeki vakalarda
bu işlem tedavinin ilk basamağı olabilir.
Hazırlık
Bazı hastalarda bu işlem rahatsızlık verebileceği için, bu
hastalarda çalışılacak alana lokal anestezi uygulanabilir.
Nasıl Uygulanır?
Diş taşı temizliği ve kök yüzeyi düzleştirmede ultrasonik
aletler ve el aletleri kullanılır. Ultrasonik aletler hava
basıncı ya da elektrik ile çalışırlar. İki bileşenleri
vardır. Birincisi nispeten keskin olmayan metal bir uçtur.
Bu uç yüksek frekansta titreşir ve diş üzerindeki plak ve
diş taşlarını yüzeyden uzaklaştırır. İkinci bileşen, su ile
yıkama sistemidir ki metal ucun çalışırken soğuması ve
dişten çıkan artıkların uzaklaştırılmasına yardım eder. El
aletleri keskin kenarlara sahiptir ve bu kenarlar dişe
yaslanarak diş yüzeyindeki diş taşları uzaklaştırılır.bu el
aletlerine scaler ve küret adları verilir. Farklı dişler ve
aynı dişin farklı yüzeyleri için çeşitli şekil ve büyüklükte
olup, motorlu aletler değildirler.
Öncelikle geniş plak ve diş taşları dişin kuron ve kök
yüzeyinden ultrasonik aletler ile uzaklaştırılır. el
aletleri kalan tüm materyalin uzaklaştırılması ve kök
yüzeylerinin düzleştirilmesi için kullanılır. Diş hekimi
dişeti sınırı altında çalışıyorken, plak ya da diş taşlarını
göremez. Ancak, kök yüzeyinin pürüzlülüğü onu yönlendirir.
Dişeti hatalığının erken dönemlerinde (gingivitis) ya da
daha ileri dişeti hastalığının ağzın bir bölümünde lokalize
olduğu durumlarda (lokalize periodontitis) diş taşı
temizliği ve kök yüzeyi düzleştirme genellikle tek bir
randevuda bitirilir. Hastada periodontitis mevcutsa, tek
çenenin bir yarısı tek randevuda tedavi edilir. Bu nedenle
tedavi dört seansta tamamlanır.
Tedavi Sonrası Yapılması Gerekenler
Tedaviden iki üç gün sonra kaybolacak sıcak-soğuk
hassasiyeti ve hafif ağrı olabilir. Ağrının ortadan
kaldırılması için ağrı kesiciler kullanılabilir. Diş taşı
temizliği ve kök yüzeyi düzleştirmeden sonra özellikle oral
hijyenin sağlanmasını zorlaştırılan ağrı olduğunda
antiseptik ağız gargaraları kullanılabilir. Aynı zamanda diş
fırçalama ve diş ipi kullanımına da devam etmelisiniz. Diş
taşı temizliği ve kök yüzeyi düzleştirmeden sonraki ilk gün
hafif düzeyde kanama olabilir.
Riskleri Nelerdir?
Periodontitis tedavisinden sonra dişeti iltihabı azalır ve
aynı zamanda bakteri plağının tutunmasına yardımcı olan
dişeti cepleri ortadan kalkar. Bu nedenle tedavi başarılı
olursa dişetleri çekilir. Dişeti çekilmesi miktarı, dişeti
cebinin ilk derinliğine ve periodontitisin derecesine
bağlıdır. Başarılı bir tedaviden sonra, hastalığın derecesi
ne kadar fazla ise dişeti çekilme miktarı da o kadar fazla
olur. Sonuç olarak, diş kökünün bazı bölümleri açığa çıkarak
dişin daha uzun görünmesine ve soğuk-sıcağa daha duyarlı
olmasına neden olur. Kök yüzeyi çürüklerinden korunmak için
iyi bir ağız hijyeni ile diş hekiminiz tarafından önerilen
fluorid içerikli bir jeli kullanımı uygun olacaktır.
Genel sağlığınız ile ilgilenen doktorunuz, diş hekimliği
tedavilerinden önce antibiyotik kullanmanızı önerdiyse, bunu
diştaşı temizliği ve kök yüzeyi düzleştirme işlemlerinden
önce diş hekiminize bildirmelisiniz.
Gingivektomi ve Gingivoplasti
Nedir?
Gingivektomi,
dişeti dokusunun cerrahi olarak uzaklaştırılması işlemidir.
Gingivoplasti ise diş çevresindeki sağlıklı dişeti
dokularının şekillendirilmesidir. Bu işlemler diş çevre
dokuları ve dişeti hastalıkları konusunda uzmanlaşmış olan
periodontistler tarafından gerçekleştirilir.
Nerelerde Kullanılır?
Gingivektomi dişeti hastalığının tedavisi için geliştirilmiş
bir tedavidir. Günümüzde aynı zamanda estetik düzenlemeler
için de kullanılmaktadır.
Dişeti dokusunun uzaklaştırılması için iki neden vardır. Diş
ile dişetleri arasında oluşan dişeti ceplerinin bulunması
ilk nedendir. Bu alanlarda yemek artıklarının ve bakteri
kolonilerinin birikmesi ile temizleme zorluğu ortaya çıkar.
Bu cepler sadece dişeti dokusu içeriyor ise gingivektomi ile
uzaklaştırılabilirler.
Bazı durumlarda diş çevresinde çok fazla miktarda dişeti
olabilir. Bu da diş ve dişetinin temiz tutulmasını
engelleyen bir durumdur. Aynı zamanda kozmetik bir
problemdir. Ciddi vakalarda çiğneme ve konuşmayı etkileyecek
boyutta olabilmektedir. Epilepsi ilaçlarında olduğu gibi
bazı ilaçlar aşırı dişeti büyümelerine neden olabilmektedir.
Bazen açık bir neden olmayabilir.
Gingivoplastinin yardımı ile yeniden şekillendirilen
dişetleri daha doğal bir görünüme sahip olur. Genetik,
hastalık ya da travma nedeni ile şekli bozuk ya da asimetrik
dişetleri bu işlem ile düzeltilebilir.
Bu işlem aynı zamanda sadece kozmetik gereksinimler nedeni
ile de yapılabilir. Gingivoplasti genellikle tek başına
uygulanır. Ancak bazı durumlarda gingivektomiden ya da
dişeti sınırında dişetine eklenen greft uygulamasından sonra
da uygulanabilmektedir.
Hazırlık
Periodontistiniz işlemden sonra ağız hijyeninin nasıl
sağlanması gerektiği konusunda ve uygulanması gereken diğer
prosedürler konusunda sizi işlem öncesinde
bilgilendirecektir. Varolan dişeti ceplerinden diş
taşlarının uzaklaştırılması için diş taşı temizliği ve kök
yüzeyi düzleştirme gerekebilir.
Uygulama Nasıl Yapılır?
Gingivektomi ve gingivoplastiler genellikle el aletleri ile
yapılır. Ama aynı zamanda elektro cerrahi aletleri, laser
ve/veya döner aletler ile de yapılabilmektedir. Açılı
kenarları olan özel aletler de periodontist tarafından diş
çevresine ulaşabilmek için kullanılır.
Dişetlerinin uyuşturulması için lokal anestezi yapılır.
Gingivektomi birkaç dakika sürebileceği gibi bir saat de
sürebilir. Sürenin uzunluğu kaldırılacak doku miktarına
bağlıdır. Gingivoplastiler ise birkaç dakika sürmektedir.
Tedavi Sonrasında Yapılması
Gerekenler
Gingivektomi ve gingivoplasti sonrasında dişetlerinin
üzerine onları koruyucu bir tip bandaj yerleştirilir. Bu
bandaj işlemden sonra 10 gün boyunca dişetleri üzerinde
kalmalıdır. Bandajın diş etlerinizin üzerinde bulunduğu bu
10 gün içinde yumuşak yiyecekler yenmeli, baharatlı ve
kıtırlı yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Diş hekiminiz ya da
periodondistiniz size ağrı kesici ilaç ile klorheksidinli
ağız gargarası tavsiye edecektir.
İyileşme periyodu sırasında, ağız içi temiz tutulmalıdır.
Cerrahi alan içinde bulunan dişler, dişeti koruyucu bandaj
üzerindeyken fırçalanmamalıdır. Ancak geri kalan tüm
bölgelerdeki dişler fırçalanmalı ve diş ipi kullanılmalıdır.
Bandaj çıkarıldıktan sonra cerrahi alandaki dişlerin çok
dikkatli ve yumuşak biçimde fırçalanması gerekir. Bandaj
çıkarıldıktan sonraki sürede fırçalama ve diş ipi kullanımı
sırasında iyileşme dokularındaki kanama normaldir.
İşlemden 7-10 gün sonra bandaj çıkarılır. Üç ya da dört
hafta içerisinde dişetleri normal görünümlerine kavuşur
ancak dokunun tam olarak iyileşmesi için iki ya da üç aya
ihtiyaç vardır.
Riskleri Nelerdir?
Bu işlemler büyük bir risk taşımamaktadır. Seyrek de olsa
kanama olabilir. Enfeksiyon riski de oldukça düşüktür. İlk
24-48 saat içerisinde sızıntı şeklinde kanama görülebilir.
Yumuşak Doku Greftleri
Dişeti hastalığı (periodontal hastalık), fiziksel travma (
sert kıllı diş fırçası ile çok sert ya da çok sık diş
fırçalama), dişlerin pozisyonu ve yaşlanma nedeni ile dişeti
çekilmeleri görülebilir. Dişeti çekilmesi ciddi boyutta ise
diş köklerinin bir kısmı açığa çıkabilir. Bu durum
sıcak-soğuk hassasiyeti yapabildiği gibi, kök çürüklerine de
neden olabilir. Aynı zamanda görüntü açısından da problem
yaratabilir.
Yumuşak doku greftlerinde, ileride oluşabilecek çekilmeler
önlemek için daha fazla dişeti dokusu bu bölgelere eklenir.
Bu işlemin yardımı ile ortaya çıkmış olan kök yüzeyi
örtülenir ve hassasiyet durdurulur. Aynı zamanda dişin
görünümü de iyileştirilir. dişetleri çok ince yapıda olan
kişilerin dişeti çekilmesi yaşama ihtimali oldukça
yüksektir. Bu kişilerde ileride yaşanabilecek sorunu
engellemek için yumuşak doku grefti uygulanabilir.
Dişeti Flep Cerrahisi
Nedir?
Dişeti flep cerrahisinde dişetleri dişlerden ayrılarak
geçici olarak kıvrılır. Böylece diş hekimi diş kökünü ve
kemiği görebilir.
Hangi Durumlarda Kullanılır?
Dişeti flep cerrahisinin amacı dişeti hastalığının (periodontitis)
tedavi edilmesidir. Bu işlem orta ya da ileri düzeyde dişeti
hastalığı olan kişilere tavsiye edilir. Dişeti enfeksiyonu
cerrahi olmayan bir yöntem ile ortadan kaldırılamıyor ise
dişeti flep cerrahisi kullanılır. Dişeti flep cerrahisi,
başka bir işlem olan kemik cerrahisi ile birlikte de
uygulanabilir.
Hazırlık
Öncelikle, dişler etrafındaki tüm plak ve diş taşları
uzaklaştırılır ve ağız hijyeni iyileştirilir. diş hekiminiz
ya da periodontistiniz genel sağlığınızın ya da kullanıyor
olduğunuz ilaçların cerrahi işlem yapılmasına izin verip
vermediğini kontrol eder.
Uygulama Nasıl Yapılır?
Bölge öncelikle lokal anestezi ile uyuşturulur. Dişetleri
bir el alet yardımı ile dişlerden ayrılır. Böylece
periodontist köklere ve dişi destekleyen kemik dokusuna
direkt olarak ulaşabilir. Sonra enfekte dokular dişler
arsından ve kemikteki deliklerden (defektler)
uzaklaştırılır. diştaşı temizliği ve kök yüzeyi düzleştirme
işlemleri uygulanır. Kemikte defektler mevcutsa, kemikler
yeniden şekillendirilerek düzeltilebilirler. Bu işlem
sırasında kemik köşeleri, Er:YAG laser ya da döner aletler
kullanılarak yumuşatılabilir.
Bu işlemlerden sonra, dişetleri yeniden dişler üzerindeki
yerlerine yerleştirilerek dikişler ile sabitlenir. Cerrahi
alan dişetlerini koruyucu bandaj ile örtülenir.
Tedavi Sonrasında Yapılması
Gerekenler
İşlemden sonra, az da olsa rahatsızlık hissetmek mümkündür.
Periodontist tarafından reçete edilen ağrı kesiciler
işlemden sonra kullanılabilir. Bu sizi rahat ettirecektir.
Cerrahi uygulanan alan iyileşirken bu alanın olabildiğince
temiz tutulması çok önemlidir. Geri kalan alanlardaki
dişlerinizi fırçalamaya ve diş ipi kullanmaya devam etmeniz
gerekmektedir. Periodontal bandaj cerrahi alanın korunması
için kullanıldıysa, plağın yumuşak bir biçimde dişlerden
uzaklaştırılması sağlanmalıdır. Periodontal cerrahi
sonrasında genellikle klorheksidinli antimikrobiyal ağız
gargaraları reçete edilir. Bu gargaralar plağın
kaldırılmasını sağlamaz ancak bakterilerin ölmesine ve
ağızdaki iyileşmeye yardımcı olur.
Az miktarda şişlik oluşabilir. Bunu önleyebilmek için tedavi
edilen alana ağız dışından (yüzden) buz kompresi uygulanarak
önlenebilir. Enfeksiyonun önlenmesi için, antibiyotikler
reçete edilebilir. Tedavi edilen alan 7-10 içinde
periodontist tarafından kontrol edilir.
Riskleri Nelerdir?
Cerrahi sonrasında az miktarda kanama ve şişlik görülebilir.
Aynı zamanda enfeksiyon gelişme riski de mevcuttur. Cerrahi
müdahale yapılan alanda zaman geçtikçe dişeti çekilmeleri
görülebilir. Tedavi edilen dişler sıcak ve soğuğa karşı daha
hassas hale gelebilir. Aynı zamanda tedavi edilen alandaki
kök yüzeyi çürükleri daha fazla gelişme gösterebilir. |
 |